Thông báo
CẢM ƠN QUÝ KHÁCH ĐÃ ĐẶT LỊCH KHÁM TẠI AIH.
Quý khách có muốn đăng ký thông tin trước không?
Vui lòng điền vào thông tin bên dưới
Khẩn cấp
TỔN THƯƠNG DO TAI NẠN GIAO THÔNG VÀ XỬ TRÍ CẤP CỨU
Dưới góc độ y khoa, tai nạn giao thông được phân loại là đa chấn thương do lực cơ học lớn (tổn thương kín hoặc xuyên thấu), là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn tật đột ngột trên toàn cầu. Lực va chạm vật lý trong các vụ tai nạn giao thông tạo ra sự truyền chuyển năng lượng động lực học rất lớn, dẫn đến tổn thương đa cơ quan phức tạp, gãy xương cấu trúc và xuất huyết đe dọa tính mạng.
Xử trí cấp cứu đối với các chấn thương do tai nạn giao thông tập trung vào việc đánh giá nhanh, hồi sức và ổn định bệnh nhân trong "giờ vàng" (golden hour) - khoảng thời gian ngay sau chấn thương mà việc can thiệp y tế kịp thời mang lại xác suất cao nhất giúp ngăn ngừa suy đa cơ quan không hồi phục hoặc tử vong.
Phân loại chấn thương do tai nạn giao thông
Các chấn thương chấn thương liên quan đến giao thông được phân loại dựa trên cơ chế truyền lực vật lý và vùng giải phẫu bị ảnh hưởng:
Chấn thương ngực/bụng kín: Hậu quả từ quá trình giảm tốc, tăng tốc đột ngột hoặc va chạm trực tiếp mà không làm rách/xuyên qua bề mặt cơ thể. Thường bao gồm chấn động não, chấn thương sọ não (TBI), rách/vỡ cơ quan đặc (gan, lách) và chấn thương đè ép chi.
Chấn thương xuyên thấu: Xảy ra khi mảnh kính vỡ, kim loại hoặc các vật thể bên ngoài đâm xuyên qua hàng rào da, dẫn đến rách mô trực tiếp, đứt/rách mạch máu và tổn thương cơ quan khu trú.
Chấn thương do giảm tốc đột ngột: Gây ra do sự giảm vận tốc đột ngột, tạo ra lực xé/cắt lên các cơ quan nội tạng vốn được cố định vào các cấu trúc xung quanh. Các ví dụ điển hình bao gồm vỡ/rách động mạch chủ do chấn thương, xé đứt mạch máu mạc treo và tổn thương sợi trục lan tỏa (DAI) ở não.
Chấn thương cơ xương khớp và cột sống: Bao gồm gãy xương dài (gãy hở hoặc gãy kín), vỡ vòng chậu và tổn thương tủy sống (SCI) do lực nén theo trục hoặc lực gập/ngửa quá mức.
Sinh lý bệnh và Cơ chế suy sụp hệ thống
Các mối đe dọa lâm sàng cấp tính sau tai nạn giao thông nghiêm trọng xuất phát từ sự suy sụp sinh lý cấp tính được kích hoạt bởi các con đường sau:
Sốc mất máu / Sốc giảm thể tích: Tình trạng chảy máu động mạch hoặc tĩnh mạch không kiểm soát dù là bên ngoài hay bên trong (vào khoang sau provine/phúc mạc, khoang lồng ngực hoặc khoang bụng), làm giảm nhanh chóng thể tích tuần hoàn hiệu dụng, dẫn đến giảm tưới máu mô và giảm oxy tế bào.
Chấn thương sọ não: Tác động cơ học ban đầu gây dập brain khu trú hoặc tổn thương thần kinh lan tỏa, khởi phát một chuỗi tổn thương thiếu máu cục bộ thứ phát, phù não và tăng áp lực nội sọ (ICP).
Suy hô hấp: Chấn thương trực tiếp vào thành ngực (như mảng sườn di động) hoặc sự tích tụ khí/máu trong khoang màng phổi (tràn khí màng phổi áp lực, tràn máu màng phổi lượng nhiều) làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự giãn nở của phổi và quá trình trao đổi khí, dẫn đến giảm oxy máu cấp tính.
Tam chứng tử vong: Vòng xoáy bệnh lý giữa hạ thân nhiệt, toan chuyển hóa và rối loạn đông máu do chấn thương (TIC), làm gia tăng đáng kể tỷ lệ tử vong ở bệnh nhân chấn thương đang chảy máu nghiêm trọng.
Xử trí cấp cứu tại hiện trường & Phác đồ tiền viện
Quản lý tiền viện tuân thủ nghiêm ngặt các phác đồ đánh giá ban đầu chuẩn hóa, thường được cấu trúc theo khung cABCDE để ưu tiên các can thiệp cứu sống tính mạng:
c (Catastrophic Hemorrhage Control - Kiểm soát xuất huyết ồ ạt): Sử dụng ngay gara-tô (tourniquet), gạc cầm máu hoặc ép trực tiếp để cầm máu các vết thương chảy máu phun thành dòng ở chi trước khi thực hiện quản lý đường thở.
A (Airway with Cervical Spine Protection - Đường thở và bảo vệ cột sống cổ): Kiểm tra sự thông thoáng của đường thở bằng thủ thuật nâng hàm/ấn trán kết hợp với cố định cột sống cổ trên một đường thẳng để tránh tổn thương tủy thứ phát.
B (Breathing and Ventilation - Hô hấp và thông khí): Đánh giá sự di động của thành ngực, thở oxy và giải áp bằng kim ngay lập tức nếu nghi ngờ có tràn khí màng phổi áp lực.
C (Circulation and Hemorrhage Management - Tuần hoàn và quản lý chảy máu): Đánh giá mạch trung tâm/ngoại vi, tưới máu da và thiết lập đường truyền tĩnh mạch (IV) hoặc đường truyền trong xương (IO) kim lớn để thực hiện chiến lược hạ huyết áp chỉ huy hoặc hồi sức bằng các thành phần máu.
D (Disability / Neurological Status - Đánh giá thần kinh): Đánh giá nhanh mức độ tri giác bằng Thang điểm Hôn mê Glasgow (GCS) hoặc thang AVPU, cùng với phản xạ đồng tử.
E (Exposure and Environmental Control - Bộc lộ và kiểm soát môi trường): Cởi bỏ hoàn toàn quần áo để phát hiện các tổn thương ẩn lấp, đồng thời duy trì thân nhiệt chủ động bằng chăn ấm và truyền dịch ấm.
Khảo sát Chẩn đoán tại Khoa Cấp cứu
Khi bệnh nhân nhập viện, việc chăm sóc chấn thương chuyển sang bước chẩn đoán hình ảnh hệ thống và phân loại nguy cơ qua xét nghiệm:
Siêu âm FAST (Focused Assessment with Sonography for Trauma): Công cụ siêu âm tầm soát tại giường giúp phát hiện nhanh dịch tự do (máu trong khoang màng bụng hoặc khoang màng ngoài tim) ở các khoang phúc mạc, màng ngoài tim và màng phổi.
Chụp cắt lớp vi tính toàn thân (Pan-Scan CT): Chụp CT có tiêm thuốc phản quang vùng đầu, cổ, ngực, bụng và chậu để xác định các vị trí chảy máu nội tạng ẩn nấp, tổn thương cơ quan đặc và gãy xương phức tạp.
X-quang quy ước (Conventional Radiography): Chụp X-quang tại giường tập trung vào các vùng cơ bản quan trọng: ngực, khung chậu và cột sống cổ/thắt lưng.
Xét nghiệm cận lâm sàng (Laboratory Evaluation): Phân tích khí máu động mạch (ABG) ngay lập tức, đo nồng độ lactate huyết thanh, công thức máu toàn phần (CBC), bilan đông máu và phản ứng chéo chuẩn bị hồng cầu lắng (PRBCs) cũng như huyết tương.
Can thiệp Điều trị
Hồi sức kiểm soát tổn thương (Damage Control Resuscitation - DCR): Ưu tiên truyền cân bằng các thành phần máu (tỷ lệ 1:1:1 gồm khối hồng cầu, huyết tương tươi đông lạnh và tiểu cầu) thay vì truyền dịch tinh thể quá mức để bảo tồn khả năng cầm máu và tránh rối loạn đông máu do pha loãng.
Phẫu thuật kiểm soát tổn thương (Surgical Damage Control): Phẫu thuật mở bụng hoặc mở ngực cấp cứu ngay lập tức, hoặc cố định khung chậu chỉ nhằm mục đích kiểm soát chảy máu cấp và hạn chế nhiễm trùng, hoãn việc sửa chữa cấu trúc triệt để cho đến khi sinh hiệu của bệnh nhân ổn định.
Chiến lược bảo vệ thần kinh (Neuroprotective Strategies): Duy trì huyết áp động mạch trung bình (MAP) và oxy hóa máu để đảm bảo áp lực tưới máu não (CPP) đầy đủ, đồng thời sử dụng liệu pháp ưu trương (nước muối ưu trương hoặc mannitol) để kiểm soát áp lực nội sọ tăng cao.
BỆNH VIỆN QUỐC TẾ MỸ (AIH) CUNG CẤP DỊCH VỤ CẤP CỨU 24/7 - HÃY GỌI *1155.
Bên cạnh dịch vụ cấp cứu nội viện, Bệnh viện Quốc tế Mỹ (AIH) còn cung cấp các dịch vụ cấp cứu ngoại viện như sau:
Dịch vụ cấp cứu và sơ cứu tại các sự kiện: Cung cấp dịch vụ cấp cứu với xe y tế chuyên dụng theo tiêu chuẩn quốc tế và đội ngũ nhân viên y tế thường trực, sẵn sàng ứng phó các tình huống khẩn cấp tại các hội nghị, sự kiện quy mô lên đến 12.000 người như Ravolution Music Festival, Steps Challenge, Swim Gala, …
Dịch vụ chuyển viện, xuất viện: Cung cấp dịch vụ y tế trong các trường hợp chuyển viện, xuất viện, di chuyển theo nhu cầu của bệnh nhân và người nhà trong phạm vi nội thành, ngoại thành và các khu
Dịch vụ tiếp nhận bệnh nhân tại nơi xảy ra sự cố: Cung cấp dịch vụ y tế tiếp nhận bệnh nhân tại nhà, cơ quan, các địa điểm công cộng, hiện trường nơi xảy ra sự cố cần ứng phó và can thiệp y tế kịp thời.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Johns Hopkins Medicine: Trauma and Emergency Care / Adult Trauma Clinical Practice Guidelines. (Hướng dẫn lâm sàng Cấp cứu và Chấn thương Người lớn - Khoa Phẫu thuật / Trung tâm Chấn thương Johns Hopkins).
Raffles Medical Group Singapore: Emergency Medicine and Trauma Response Protocols. (Phác đồ Y học Cấp cứu và Xử trí Chấn thương - Raffles Medical).
----------------------
Đăng ký khám và tư vấn tại Bệnh viện Quốc tế Mỹ (AIH)
☎Hotline: 1900 3399 || (028) 3910 9999
🌏Website: www.aih.com.vn
📍Địa chỉ: (Lối vào 199 Nguyễn Hoàng) Số 6, Đường Bắc Nam 3, Phường Bình Trưng (Quận 2 cũ), TP. Hồ Chí Minh
Để lại bình luận