Đặt lịch khám

NÊN LÀM GÌ KHI BỊ NGỘ ĐỘC?

NÊN LÀM GÌ KHI BỊ NGỘ ĐỘC?

04/08/2026

Ngộ độc xảy ra khi cơ thể tiếp xúc với các chất hóa học tự nhiên hoặc tổng hợp gây tổn thương tế bào, rối loạn chức năng hệ thống hoặc tử vong. Các tình trạng nhiễm độc cấp tính vẫn là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến các lượt cấp cứu tại bệnh viện trên toàn thế giới. 

Chất độc có thể xâm nhập vào cơ thể qua 4 đường chính: Đường tiêu hóa (uống/nuốt), Đường hô hấp (hít phải khí/hơi độc), Đường da/mắt (hấp thu qua da hoặc mắt) và Đường tiêm truyền/độc cắn (vết cắn, côn trùng đốt hoặc kim tiêm).

Vì các tác nhân độc hại tác động rất nhanh lên các cơ quan sinh tồn, việc nhận biết sớm các dấu hiệu ngộ độc và biết rõ những điều tuyệt đối không nên làm có thể ngăn ngừa tổn thương mô không thể đảo ngược và cứu sống bệnh nhân.

Dấu hiệu & Triệu chứng Nhiễm độc

Triệu chứng ngộ độc thay đổi tùy thuộc vào loại chất độc, liều lượng và đường xâm nhập, nhưng nhìn chung sẽ biểu hiện qua các hệ cơ quan chính:

  • Hệ tiêu hóa: Nôn ói dữ dội, buồn nôn đột ngột, đau co thắt vùng bụng, hơi thở có mùi hóa chất bất thường, hoặc tổn thương/bỏng rát, đỏ quanh vùng miệng và môi.

  • Hệ thần kinh: Lú lẫn đột ngột, chóng mặt, ngủ gà, nói ngọng, đồng tử co nhỏ hoặc giãn to, run cơ, co giật hoặc mê man/mất ý thức.

  • Hệ hô hấp và tuần hoàn: Khó thở không rõ nguyên nhân, thở khò khè, nhịp tim nhanh hoặc chậm bất thường, tụt huyết áp, môi và đầu ngón tay tím tái (dấu hiệu thiếu oxy).

  • Da và mắt: Da đỏ rát không rõ nguyên nhân, bỏng hóa chất, ngứa dữ dội, nổi bọng nước, đau mắt hoặc mờ mắt.

Các Bước Sơ Cứu Ban Đầu (Trước khi Y Tế đến)

Nếu nghi ngờ ai đó bị ngộ độc, hãy giữ bình tĩnh và thực hiện ngay các bước xử trí phù hợp theo đường tiếp xúc:

A. Ngộ độc qua đường Tiêu hóa (Nuốt/Uống phải chất độc)

  • Làm sạch khoang miệng: Nhẹ nhàng loại bỏ chất độc hoặc dị vật còn sót lại trong miệng nạn nhân.

  • KHÔNG TỰ Ý GÂY NÔN: Không bao giờ ép nạn nhân nôn trừ khi có chỉ định trực tiếp từ bác sĩ. Việc nôn ra các hóa chất ăn mòn (như xà phòng, axit, nước tẩy rửa) sẽ gây bỏng hóa chất lần hai cho quản và họng, hoặc nguy cơ sặc chất độc vào phổi.

  • KHÔNG DÙNG MẸO DÂN GIAN: Không cho nạn nhân uống trứng gà sống, nước chanh, giấm hay bất kỳ thực phẩm/chất lỏng nào theo lời truyền miệng dân gian trừ khi có hướng dẫn của nhân viên y tế.

04-18.png

B. Ngộ độc qua đường Hô hấp (Hít phải Khí độc, Khói, Hơi hóa chất)

  • Đảm bảo an toàn cho bản thân: Không tự ý đi vào khu vực kín chứa đầy khí độc nếu không có thiết bị bảo hộ phù hợp.

  • Đưa nạn nhân ra nơi thoáng khí: Nhanh chóng di chuyển nạn nhân ra khu vực không khí lành mạnh, thoáng gió.

  • Nới lỏng quần áo: Mở cúc áo, nới lỏng cà vạt hoặc thắt lưng để giúp nạn nhân dễ thở hơn.

C. Tiếp xúc qua Da hoặc Mắt

  • Tiếp xúc qua da: Cởi bỏ ngay quần áo bị dính hóa chất (chú ý đeo găng tay bảo hộ). Xả liên tục nước sạch mát lên vùng da tiếp xúc trong ít nhất 15 đến 20 phút.

  • Tiếp xúc qua mắt: Nhẹ nhàng rửa mắt đang mở bằng dòng nước sạch, mát hoặc dung dịch nước muối sinh lý trong 15 đến 20 phút, giữ cho mi mắt luôn mở.

D. Trường hợp Bất tỉnh hoặc Ngưng thở

  • Nếu nạn nhân bất tỉnh nhưng vẫn thở bình thường: Đặt nạn nhân nằm ở tư thế hồi phục (nằm nghiêng an toàn) để tránh đường thở bị chèn ép hoặc sặc chất nôn vào phổi.

  • Nếu nạn nhân ngưng thở hoặc mất mạch: Tiến hành Hồi sinh tim phổi (CPR) ngay lập tức nếu bạn đã được huấn luyện kỹ năng.

05-19.png

Thông tin cần cung cấp cho Đội ngũ Y tế

Khi gọi trung tâm cấp cứu hoặc đưa nạn nhân đến phòng cấp cứu, hãy mang theo bao bì/vỏ hộp của chất độc (nếu an toàn) và sẵn sàng cung cấp các thông tin sau:

  • Chất gì: Tên chính xác, nhãn hiệu hoặc loại chất độc (ví dụ: nước tẩy rửa gia dụng, thuốc tây, loại cây, thuốc trừ sâu).

  • Liều lượng: Ước tính lượng chất độc nạn nhân đã nuốt, hít phải hoặc tiếp xúc.

  • Thời điểm: Thời gian chính xác hoặc ước tính từ lúc xảy ra ngộ độc.

  • Thông tin nạn nhân: Tuổi, cân nặng ước tính và tình trạng sức khỏe/triệu chứng hiện tại của nạn nhân.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Johns Hopkins Medicine: Poisoning First Aid, Emergency Guidelines, and Clinical Management. (Hệ thống Y tế Johns Hopkins).

Raffles Medical Group Singapore: Emergency First Aid Guide for Accidental Ingestion and Toxic Exposures. (Trung tâm Chuyên khoa Raffles Medical).

----------------------  

Đăng ký khám và tư vấn tại Bệnh viện Quốc tế Mỹ (AIH) 
☎Hotline: 1900 3399 || (028) 3910 9999 
🌏Website: www.aih.com.vn 
📍Địa chỉ: (Lối vào 199 Nguyễn Hoàng) Số 6, Đường Bắc Nam 3, Phường Bình Trưng (Quận 2 cũ), TP. Hồ Chí Minh

  • bởi Admin AIH
  • Danh mục: Tin tức & Sự kiện

Để lại bình luận

Tin tức