Thông báo
CẢM ƠN QUÝ KHÁCH ĐÃ ĐẶT LỊCH KHÁM TẠI AIH.
Quý khách có muốn đăng ký thông tin trước không?
Vui lòng điền vào thông tin bên dưới
Khẩn cấp
KHI NÀO NGƯỜI BỊ TRÀO NGƯỢC DẠ DÀY NÊN ĐI KHÁM? ĐỪNG ĐỢI ĐẾN KHI BỆNH TRỞ NÊN NGHIÊM TRỌNG
Tổng quan
“Chắc chỉ là đau dạ dày thôi, mua vài viên thuốc uống là hết.”
Đó là suy nghĩ của rất nhiều người khi bắt đầu xuất hiện cảm giác nóng rát sau xương ức, ợ chua hoặc đắng miệng sau bữa ăn. Có người uống thuốc vài ngày thì thấy đỡ nên tự ngừng. Có người lại mua thuốc mỗi khi triệu chứng tái phát mà không đi khám. Thậm chí, không ít người sống chung với tình trạng này suốt nhiều năm vì cho rằng đó là bệnh "không đáng lo".
Tuy nhiên, trào ngược dạ dày - thực quản (GERD) không chỉ đơn thuần là cảm giác ợ nóng. Khi dịch vị dạ dày liên tục trào ngược lên thực quản, niêm mạc thực quản có thể bị viêm, loét, hẹp hoặc xuất hiện các biến đổi bất thường nếu không được điều trị đúng cách. Đáng chú ý, một số người bệnh hầu như không có triệu chứng điển hình mà chỉ bị ho kéo dài, khàn tiếng hoặc đau họng tái phát, khiến việc chẩn đoán dễ bị bỏ sót.
Tin vui là đa số trường hợp GERD có thể được kiểm soát hiệu quả nếu được phát hiện sớm, điều trị đúng và duy trì những thay đổi phù hợp trong lối sống. Điều quan trọng là người bệnh cần biết khi nào có thể tự theo dõi tại nhà, khi nào nên đến gặp bác sĩ và nên khám ở chuyên khoa nào để tránh bỏ lỡ thời điểm điều trị tốt nhất.
Trong bài viết này, Thạc sĩ, Bác sĩ Mai Viễn Phương, Trưởng Đơn vị Nội soi tiêu hóa, Bệnh viện Quốc tế Mỹ (AIH) sẽ giúp bạn nhận biết những dấu hiệu không nên chủ quan, các trường hợp cần đi khám sớm và những xét nghiệm bác sĩ có thể chỉ định để chẩn đoán chính xác bệnh trào ngược dạ dày - thực quản.
Trào ngược dạ dày là gì?
Bình thường, giữa thực quản và dạ dày có một cơ vòng hoạt động như chiếc van một chiều. Sau khi thức ăn đi xuống dạ dày, cơ vòng này sẽ đóng lại để hạn chế dịch vị và thức ăn trào ngược lên trên.
Ở người mắc GERD, cơ chế này hoạt động kém hiệu quả hoặc áp lực trong dạ dày tăng lên, khiến axit và dịch vị thường xuyên trào lên thực quản. Vì niêm mạc thực quản không có khả năng chống chịu axit như dạ dày nên dễ bị kích thích, viêm và tổn thương.
Những triệu chứng thường gặp
Không phải ai bị trào ngược cũng có biểu hiện giống nhau. Một số triệu chứng phổ biến gồm:
Nóng rát vùng sau xương ức.
Ợ nóng hoặc ợ chua.
Cảm giác thức ăn hoặc dịch chua trào lên cổ họng.
Đau tức vùng ngực sau ăn.
Khó nuốt hoặc nuốt vướng.
Ho kéo dài không rõ nguyên nhân.
Khàn tiếng vào buổi sáng.
Cảm giác có đờm hoặc vướng ở cổ họng.
Ở nhiều người, triệu chứng thường xuất hiện sau bữa ăn, khi cúi người hoặc khi nằm ngay sau ăn.
Khi nào có thể theo dõi tại nhà?
Nếu triệu chứng chỉ xuất hiện thỉnh thoảng, liên quan đến ăn quá no, uống nhiều rượu bia hoặc thức khuya và nhanh chóng cải thiện sau khi điều chỉnh chế độ sinh hoạt, bạn có thể theo dõi thêm trong thời gian ngắn.
Tuy nhiên, nếu các triệu chứng lặp lại nhiều lần trong tuần hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt, bạn nên được bác sĩ đánh giá thay vì tiếp tục tự điều trị.
8 dấu hiệu cho thấy bạn nên đi khám sớm
1. Triệu chứng kéo dài nhiều tuần
Ợ nóng hoặc nóng rát sau xương ức xuất hiện liên tục trong nhiều tuần có thể là dấu hiệu của GERD thực sự, không còn là hiện tượng khó tiêu đơn thuần.
2. Thuốc mua ngoài không còn hiệu quả
Nếu bạn đã nhiều lần tự dùng thuốc nhưng triệu chứng chỉ giảm tạm thời rồi tái phát, cần được khám để xác định nguyên nhân và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.
3. Đau khi nuốt hoặc nuốt nghẹn
Đây là dấu hiệu cần được đánh giá sớm vì có thể liên quan đến tình trạng viêm nặng, hẹp thực quản hoặc các bệnh lý khác của thực quản.
4. Sụt cân không chủ ý
Nếu cân nặng giảm mà không ăn kiêng hoặc tăng vận động, đặc biệt khi đi kèm nuốt khó, cần đến cơ sở y tế để được kiểm tra.
5. Nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen
Đây là dấu hiệu có thể gợi ý xuất huyết tiêu hóa và cần được xử trí khẩn cấp.
6. Đau ngực dữ dội
Trào ngược đôi khi gây đau ngực, nhưng đau ngực cũng có thể là biểu hiện của bệnh tim mạch. Không nên tự kết luận nguyên nhân khi chưa được bác sĩ thăm khám.
7. Ho hoặc khàn tiếng kéo dài
Nếu đã điều trị các bệnh tai mũi họng nhưng không cải thiện, bác sĩ có thể đánh giá khả năng trào ngược là nguyên nhân.
8. Triệu chứng tái phát nhiều lần
Người bệnh liên tục phải dùng thuốc trong nhiều tháng hoặc bệnh tái phát ngay sau khi ngừng thuốc nên được khám để tìm nguyên nhân và xây dựng kế hoạch điều trị lâu dài.
Nên khám chuyên khoa nào?
Người có các triệu chứng nghi ngờ bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD) nên ưu tiên thăm khám với bác sĩ chuyên khoa Tiêu hóa. Dựa trên triệu chứng, tiền sử bệnh và các yếu tố nguy cơ, bác sĩ sẽ thăm khám lâm sàng và chỉ định các xét nghiệm hoặc phương pháp chẩn đoán cần thiết để xác định nguyên nhân. Trường hợp người bệnh có các biểu hiện ngoài thực quản như khàn tiếng, ho kéo dài, đau họng hoặc viêm thanh quản, bác sĩ có thể phối hợp với chuyên khoa Tai Mũi Họng để đánh giá toàn diện và xây dựng hướng điều trị phù hợp.
Bác sĩ có thể chỉ định những xét nghiệm nào?
Không phải ai cũng cần nội soi ngay từ đầu.
Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể cân nhắc:
Nội soi thực quản – dạ dày để đánh giá tình trạng viêm, loét hoặc biến chứng.
Sinh thiết nếu phát hiện vùng niêm mạc bất thường.
Đo pH thực quản 24 giờ nhằm xác định mức độ trào ngược khi chẩn đoán còn chưa rõ.
Đo áp lực thực quản trong một số trường hợp đặc biệt trước khi can thiệp điều trị.
Việc lựa chọn xét nghiệm phụ thuộc vào triệu chứng, tuổi, yếu tố nguy cơ và đáp ứng với điều trị ban đầu.
Điều trị trào ngược gồm những gì?
Điều trị GERD thường kết hợp giữa thay đổi lối sống và dùng thuốc.
Người bệnh được khuyến khích:
Ăn thành nhiều bữa nhỏ.
Không nằm ngay sau ăn.
Duy trì cân nặng hợp lý.
Hạn chế rượu bia và thuốc lá.
Xác định và tránh các loại thực phẩm làm nặng triệu chứng của bản thân.
Tuân thủ hướng dẫn dùng thuốc của bác sĩ.
Trong những trường hợp đặc biệt như điều trị nội khoa không hiệu quả hoặc có biến chứng, bác sĩ có thể cân nhắc các phương pháp can thiệp phù hợp.
Vì sao không nên tự dùng thuốc kéo dài?
Thuốc giúp giảm triệu chứng nhưng không thay thế việc tìm nguyên nhân gây bệnh.
Nếu người bệnh chỉ uống thuốc khi khó chịu mà không điều chỉnh lối sống hoặc không được đánh giá đầy đủ, bệnh rất dễ tái phát. Ngoài ra, các triệu chứng giống trào ngược cũng có thể gặp trong nhiều bệnh lý khác của thực quản, dạ dày hoặc tim mạch.
Khám đúng chuyên khoa giúp xác định chính xác nguyên nhân và xây dựng kế hoạch điều trị phù hợp với từng người.
Cách giảm nguy cơ tái phát
Bên cạnh điều trị bằng thuốc, người bệnh nên duy trì những thói quen có lợi:
Ăn đúng giờ.
Tránh ăn quá no vào buổi tối.
Không nằm ngay sau bữa ăn.
Duy trì cân nặng hợp lý.
Hạn chế hút thuốc lá.
Hạn chế rượu bia.
Ngủ đủ giấc và giảm căng thẳng.
Tái khám theo lịch hẹn nếu triệu chứng kéo dài hoặc tái phát.
Kết luận
Trào ngược dạ dày là bệnh lý phổ biến nhưng không nên xem nhẹ. Phần lớn người bệnh có thể kiểm soát tốt nếu được chẩn đoán đúng và điều trị đầy đủ. Ngược lại, việc tự mua thuốc kéo dài hoặc bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo có thể làm tăng nguy cơ biến chứng.
Nếu bạn thường xuyên bị nóng rát sau xương ức, ợ chua, nuốt nghẹn hoặc các triệu chứng kéo dài nhiều tuần, hãy đến khám chuyên khoa Tiêu hóa để được đánh giá và điều trị phù hợp.
Đừng để trào ngược kéo dài làm ảnh hưởng đến sức khỏe của bạn
Nếu bạn thường xuyên bị ợ nóng, ợ chua, nóng rát sau xương ức, nuốt vướng, ho kéo dài hoặc triệu chứng tái phát nhiều lần dù đã dùng thuốc, đừng chỉ điều trị theo kinh nghiệm hoặc tự mua thuốc kéo dài. Việc thăm khám với bác sĩ chuyên khoa Tiêu hóa sẽ giúp xác định chính xác nguyên nhân, đánh giá mức độ tổn thương và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp, giúp kiểm soát bệnh hiệu quả và giảm nguy cơ biến chứng.
Thạc sĩ, Bác sĩ Mai Viễn Phương, Trưởng Đơn vị Nội soi Tiêu hóa, Bệnh viện Quốc tế Mỹ (AIH), là bác sĩ chuyên khoa Tiêu hóa với nhiều năm kinh nghiệm trong chẩn đoán và điều trị các bệnh lý như trào ngược dạ dày - thực quản (GERD), viêm thực quản, viêm loét dạ dày – tá tràng, nhiễm H. pylori, polyp đại trực tràng cùng nhiều bệnh lý tiêu hóa khác.
Nếu bạn hoặc người thân đang gặp các triệu chứng nghi ngờ trào ngược dạ dày - thực quản như nóng rát sau xương ức, ợ chua, đau ngực không rõ nguyên nhân hoặc ho kéo dài, hãy chủ động thăm khám sớm. Việc xác định đúng nguyên nhân và điều trị phù hợp ngay từ đầu giúp kiểm soát triệu chứng hiệu quả, giảm nguy cơ tái phát, hạn chế biến chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Đặt lịch khám với ThS.BS Mai Viễn Phương tại Bệnh viện Quốc tế Mỹ (AIH) để được thăm khám, đánh giá toàn diện và xây dựng phác đồ điều trị cá thể hóa theo tình trạng sức khỏe.
Tài liệu tham khảo
American College of Gastroenterology. ACG Clinical Guideline: Diagnosis and Management of Gastroesophageal Reflux Disease. The American Journal of Gastroenterology. 2022;117(1):27–56.
National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. Symptoms & Causes of GER & GERD.
Mayo Clinic. Gastroesophageal reflux disease (GERD): Symptoms and causes.
----------------------
Đăng ký khám và tư vấn tại Bệnh viện Quốc tế Mỹ (AIH)
☎Hotline: 1900 3399 || (028) 3910 9999
🌏Website: www.aih.com.vn
📍Địa chỉ: (Lối vào 199 Nguyễn Hoàng) Số 6, Đường Bắc Nam 3, Phường Bình Trưng (Quận 2 cũ), TP. Hồ Chí Minh
Để lại bình luận